Հունվար 22, 2018
Հայաշխարհի ձայն, Լրահոս, Միջոցառումներ, Մշակույթ, Հայաստան
08.12.2017 | 16:35

Լեւոն Խեչոյեանի նոր վերադարձը

Այսօր Երեւանի ընթերցասէր հանրութիւնը առիթը պիտի ունենայ անգամ մը եւս հաղորդակից դառնալու մեր ժամանակներու ամէնէն արժէքաւոր գրողներէն մէկուն ՝ Լեւոն Խեչոյեանին ստեղած բառին հետ: Առիթը Խեչոյեանի ամէնէն արժէքաւոր գրքերէն մին համարուող «Սեւ գիրք, ծանր բզէզ» երկի վերահրատակումն է (առաջին անգամ տպուած ՝ Երեւան 1999 թուականին), որ լաւագոյն առիթ է գուցէ վերստին յիշելու եւ ոգեկոչելու տարիներ առաջ մեզմէ առ յաւէտ բաժնուած գրողին հետ: Խեչոյեան, որուն ստեղծագործութեան անմասն բաժինն է նաեւ ինք, որպէս գրող-հերոս կերպար մը, որ իր այդ գործով հանրութեան սեփականութիւնը կը դարձնէ Արցախեան գոյամարտի կարեւոր մէկ հատուածը եւ արուեստի գրչահարուածներով կը ներկայացնէ անցնող աւելի քան տարիներու մէկ ժողովուրդի ու հայրենիքի ուշադրութեան կեդրոն հանդիսացող Արցախեան էջերը:

Հերոսական էջեր, մարտնչում, վիշտ եւ արիւն: Արեան հետ «խաղ», ապրում ու նուիրում: Մահեր ու կորուստներ, հերոսական խոյանքներ, հարուած ու հակահարուած ու աւարտին յաղթանակի պսակ ու պսակում:

 

Շատեր գրած են Արցախեան գոյամարտին մասին: Շատեր մասնակից եղած են Արցախի յաղթանակներուն, բայց եւ այնպէս Խեչոյեանի պարագան կը տարբերուի անով, որ ան իր «պատերազմական օրագրութիւն»ը վերածած է մերօրեայ ժամանակներուն համար ամէնէն ազդեցիկ ու վաւերական գործ-վէպի մը:

Գրողները Խեչոյեանին համար, սոսկ պատմական դէպքերուն մէջ «լողացող» մարդիկ չեն: Գրողները, հեռուէն ու իրենց ապաստարաններուն մէջէն դէպքերուն ընթացքը նկարագրող կամ «վկայագրող» կերպար չեն:

Գրողները միայն խրատ-քարոզիչ դերին մէջ «բանտարկուած» գործիչներ չեն, ոչ ալ հրապարակներուն վրայ «գայլի աւետարան» կարդացող մունետիկներ:

Անոնք աւելին են, կեանքի գնով ապրուած փորձառութեան մէջէն անցած, կեանքի ամէնէն ծանր պայմանները «ճաշակած» ու մաքառած նուիրեալներ են, որոնց համար ալ գերագոյն կոչումը «գրող դառնալ»ը չէ:

Խեչոյեան որոշա՞ծ էր գրող դառնալ:

Որոշա՞ծ էր ամէն բան մէկդի դնել ու Արցախի մէջ իր ընկերներուն ու հարազատներուն հետ սեւ հացի կտոր մը կիսե՞լ: Որոշած է՞ր Հայաստանէն հեռու տեղ մը երթալ, իր կեանքը ու իր ընտանիքին կեանքը արժանապատուութեամբ վաստակելու համար:

Այս բոլորը թերեւս դիպուածներ չեն: Այս բոլորը ի վերուստ Լեւոնի ճակատին եւ ուսերուն դրուած նախանշան-բեռ օրինաչափութեան մաս կազմող մասնիկներ են, որոնց առջեւ ալ ան չկքեցաւ ու տեղի չտուաւ:

Լեւոն Խեչոյեանը բոլոր պարագաներուն տակ ու բոլոր պայմաններուն մէջ ՝ նոյնիսկ իր ծանր հիւանդութեան օրերուն մնաց վեհ ու բարձրաճակատ:

Այսօր զինք յիշելու, իրմով դարձեալ ըլլալու եւ գիրը փառաբանելու ու «ապրելու» օրն է:

Ան անմահ է, մեր բիւր-բիւրաւոր անմահներուն կողքին: Ու անոր յիշատակը յաւերժ է:

 

 

Սագօ Արեան. «Հայ Ձայն»ի Աւագ յօդուածագիր

Յ.Գ. Լեւոն Խեչոյեան կը մահանար երեք տարի առաջ` 8 յունուար 2014-ին (58 տարեկանին) ծանր հիւանդութեան հետեւանքով: Խեչոյեանի այսօր վերահրապարկուող ՝ վէպը արժանացած է ՀՀ նախագահի «Ոսկէ եղէգն» մրցանակին:



    Լրահոս
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /