• USD 482.48
  • GBP 643.97
  • EUR 565.61
  • RUB 7.83
  • GEL 197.33
Մայիս 24, 2018
«Մեր կուսակցության նախաբանն է Ժողովրդին, ժողովրդով, ժողովրդի համար:

Այժմ ցանկանում եմ հայտարարել՝ այսուհետ մեր նախաբանն է Երիտասարդներին, երիտասարդներով, երիտասարդ Հայաստանի համար: Կեցցեք բոլորդ: Շուտով այնքան զորանանք, որ անցնենք Արաքսի մյուս ափին և Արարատ լեռը մյուս կողմից դիտենք: Գալիք տարի էլ հանդիպենք Վանում...»

Վարդան Նազիրյան, Հայաստանակենտրոն Ռամկավար Ազատական Կուսակցության Գերագույն Խորհրդի Ատենապետ

Աշխարհի ձայն, Հայաշխարհի ձայն, Լրահոս, Հարցազրույց, Միջին Արևելք
11.01.2018 | 13:01

Տօնական մթնոլորտ, խաղաղութեան յոյս եւ ապագայի հանդէպ հարցումներ. Հալէպահայերը ինչպէ՞ս նշեցին անցնող տօները (Լուսանկարներ)

Սուրիոյ պատերազմին «թուլացում»էն ասդին Հալէպ քաղաքին հանդէպ հետաքրքրութիւնը սկսաւ նօսրանալ: Պատերազմի ամէն թէժ փուլերուն Հալէպ քաղաքը իր ամենատարբեր մանրամասնութիւններով, լուրերով, դէպքերով ու դէմքերով գրաւեց հայկական լրահոսին առաջատար տեղը: Այսօր պատերազմի փոշիները իր վրայէն կամաց-կամաց հեռացնող Սուրիան նոր իրավիճակ մը կ'ապրի: Իսկ Հալէպը, որուն ազատագրումէն արդէն անցած է ամբողջ տարի մը մտած է նոր հունի մը մէջ: Ինչպիսին է քաղաքը այսօր, հալէպահայեր ինչպէս նշեցին տօնական օրերը եւ ինչ մտահոգութիւններ ունին ապագային վերաբերեալ: «Հայ Ձայն» այս հարցումներով դիմեց պատերազմի տեւողութեան Հալէպի մէջ մնացած կարգ մը հայորդիներու, որոնցմէ մի քանին հասկնալի պատճառներով խնդրեցին, որ չնշենք իրենց անունները:

 

 

Մանուէլ Քէշիշեան (Ուսուցիչ, բեմադրիչ, գաղութային մշակոյթի գործիչ)

Ազիզիէի հրապարակի վրայ Հ.Մ.Մ.-ի տեղադրած Կաղանդի հսկայ ծառը մագնիսի պէս իրեն կը քաշէր Հալէպի ամբողջ բնակչութիւնը: Ատիս Հարմանտեանի եւ Հալէպցի Յովսէփի պարահանդէսները ուրախութեամբ համակեցին ամբողջ գաղութը, մանաւանդ որ Հ.Ե.Ը.-ը Ատիսի համերգը նուիրած էր քաղաքի ազատագրութեան առաջին տարեդարձին եւ երգահանդէսի մուտքը դարձուցած անվճար: Համերգներով հանդէս եկան նաեւ «Սպենդիարեան» եւ «Զուարթնոց» երգչախումբերը: Բոլոր դպրոցներուն եւ ակումբներուն մէջ երիտասարդներու, պատանիներու եւ փոքրերու համար կազմակերպուեցան խրխախճանքներ: Ուրախալի է որ բազմաթիւ միութիւններ 6 տարուան ընդմիջումէ ետք, խթման գիշեր՝ վերակենդանացնելով աւանդոյթը,այցելեցին իրենց համմակիրներուն տուները՝ աւետելու Ս. Ծնունդը: Բարեսիրական կազմակերպութիւնները իրենց քսակները լայն բացին մանաւանդ առաւել կարիքաւորներուն մօտ տօնական տրամադրութիւն ստեղծելու համար: Համայնքանպետերը այցելեցին Ազգային Ծերանոց, Բերիոյ Թեմի Հայոց Առաջնորդ Սրբազան Հայրը մասնակցեցաւ Ազգային Պատսպարանի Կաղանդի տօնակատարութեան, ընկերակցութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան Հալէպի մէջ գլխաւոր հիւպատոսին: Գաղութի տօնական տրամադրութիւնը իր գագաթնակէտին հասաւ երբ քաղաքս գտնուող Սուրիոյ Վարչապետը անձամբ այցելեց Հայ Առաքելական Ս. Աստուածածին եկեղեցի եւ Հայ Աւետարանական Բեթէլ եկեղեցի՝ շնորհաւորելու Քրիստոսի Ս. Ծնունդը:

 

 

Յարութ Ալապոզանեան (Երգի ուսուցիչ, երաժիշտ եւ խմբավար)

«Հակառակ պատերազմական իրավիճակին անցնող վեց տարիներուն ալ մենք նշած ենք մեր բոլոր տաղաւարները: Սակայն այս տարին տարբեր էր այն առումով, որ ապահովական մտահոգութիւն ընդհանրապէս չկար: Ինչ կը վերաբերի նախապատերզմական իրավիճակին եւ այսօր Հալէպի ընդհանուր իրավիճակին ապա պիտի ըսեմ, որ անզէն աչքով երեւելի է, որ մեր գաղութի թիւը պակսած է: Տօնական օրերուն եկեղեցիներ այցելելէ ետք, երբ ականատես կ'ըլլայինք այս կամ այն եկեղեցիին մէջ մեծ թիւով հայրենակիցներու ներկայութեան, ապա այդ մէկը մեզի յոյս մը կը ներշնչէր, որ հայկական Հալէպը տակաւին ոտքի է, կ'ապրի եւ կ'ոգեշնչէ:

Վերջին շրջանին կարգ մը հալէպահայեր ալ, մինչեւ հեռաւոր Գանատայէն ետ իրենց ծննդավայրը վերադարձան: Ճիշդ է, որ անոնց թիւը մատներու վրայ կը հաշուուի, սակայն այդ մէկն ալ ապագայի հանդէպ մեծ յոյսեր կը ներշնչէ: Հալէպցիին համար այսօր ամէնէն դժուար խնդիրը ապրուստը ապահովելու խնդիրն է, որովհետեւ պատերազմին արդիւնքով եղած սղաճը բաւական ծանր դարձաւ մանաւանդ չունեւոր եւ երկար ժամանակէ ի վեր անգործ մնացած հալէպահայ ընտանիքի հայրերուն համար: Իսկ ինչ կը վերաբերի ողջ պատերազմի օրերուն Հալէպը չլքողներուն մասին, ապա իմ կարծիքով չհեռացողներուն մեծ մասը, ոչ թէ քաղաքէն հեռանալու բաւարար գումար մը չունենալու պատճառով հեռացաւ, այլ ոզեց կառչած մնալ իր ծննդավայրին: Այս տօնական օրերուն ամէնէն յատկանշականը այն էր, որ հալէպցին իր բարեկամին, ընկերոջ կամ հարեւանին տեսնելով անոր բարի մաղթանքներ ըրած ատեն իր հարազատներուն վերամիանալու փափաք մը կը յայտնէր ըսելով «Կը մաղթենք, որ դարձեալ հարազատներուդ կը միանաս»: Խօսքս աւարտեմ ըսելով, որ մեզի համար այսօր Սուրիան մօտ է խաղաղութենէն, ճիշդ է, որ տակաւին զինուորական գործողութիւնները ամբողջապէս չեն դադրած, բայց եւ այնպէս մեծ յոյսեր ունինք, որ դարձեալ խաղաղ օրեր պիտի ապրինք, իսկ ապագային մասին այս պահուս կը դժուարանամ ըսել եւ ինծի ու իմ նման շատերուն համար Հալէպի ապագան դեռ անյայտ է»:

 

 

 Հալէպահայ միջին խաւի գործարար ` Ա.Լ.

«Հալէպի մէջ ներկայիս վախի մթնոլորտ մը չկայ: Ճիշդ է, որ քաղաքի ծայրամասերուն մինչեւ հիմա ահաբեկչական խմբաւորումներ կան, բայց անոնց ներկայութիւնը մեզի վախ մը չառթէր: Չեմ կրնար ըսել, որ իրավիճակը հարիւր առ հարիւր ապահով է, սակայն հիմակ ու հիմա մեզի սպառնացող որեւէ վտանգ չկայ: Գալով տօնական օրերուն ըսեմ, որ այս տարի մեզի համար վիճակը բոլորովին տարբեր էր, անշուշտ դրական իմաստով: Ամենուրէք տօնական մթնոլորտ մը կը տիրէր եւ հայկական ակումնբներուն, միութիւններուն եւ եկեղեցիներուն մէջ տօնի համն ու հոտը զգացինք: Ինչ կը վերաբերի Հալէպի հայութեան ընդհանուր թիւին, ապա իմ տեղեկութիւններով այսօր Հալէպի մէջ կ'ապրին 15 հազար հայեր: Իսկ վերադարձողներուն մասին, կրնամ մի քանի պարագայ մատնանշելով ըսել, որ յատկապէս անցնող ամիսներուն Հայաստանէն ետ Հալէպ վերադարձողներուն մեծ մասը չդիմացաւ քաղաքի այսօրուան պայմաններուն ու ձգեց եւ կրկին հեռացաւ: Յստակ է նաեւ, որ Հալէպը, նոյնիսկ եթէ վերաշինուի առաջուան պատկերը պիտի չունենայ: Այս մասին բոլորս ալ լաւ գիտենք եւ համոզուած ենք, որ պատերզամը շատ բան փոխեց Հալէպի մէջ: Աւարտին ըսեմ, որ այսօր Սուրիոյ պատերազմը դեռ չէ աւարտած ու տխուր փաստ է, որ Սուրիոյ բանակին մէջ 2008 թուականէն ի վեր ծառայող հայորդիներ տակաւին տուն չեն վերադարձած: Այս չեմ ուզեր ըսել այպանելու համար մեր երկրի իշխանութիւնները, այլ պարզապէս կ'ուզեմ մատնանշել երեւոյթը, որ ստեղծուած է պատերազմի թէժ պայմաններուն շնորհիւ: Ու այս զինուորութեան հարցն է, որ շատերու համար մեծ մտահոգութիւն է, որուն պատճառով ալ հալէպահայերուն մեծ տոկոսը այսօր ալ մտադիր է հեռանալ իր ծննդավայրէն պարզապէս այդ խնդրէն խուսափելու համար: Այս մէկն ալ հասկնալի ու յարգելի պատճառ մըն է ըստ իս»:

 

 

 

 

Սպասումներ եւ անկանխատեսելի ապագայ

Աւարտին յստակօրէն կ'երեւի, որ Հալէպ քաղաքն այսօր մտած է նոր հուն մը: Քաղաքը առաջուանը չէ: Առնուազն մարդագրական տոեալներու հիմամբ հայերու թիւը պակսած է ու այդ ստեղծուած բացը սկսած են լեցընել Սուրիոյ տարբեր քաղքներէն պատերազմին հետեւանքով Հալէպ հասած տեղացիներ, որոնց մեծ տոկոսը ՝ սիւննի իսլամներ են: Թէ, ինչ ելք կ'ունենայ այս իրավիճակը շատ վաղ է խօսիլ, սակայն յստակ է, որ Հալէպը վերակառուցելու գործընթացը տակաւին ճամբայ չէ ելած: Չէ ելած հասկնալի ու յարգելի պատճառներով ու յայտնի է արդէն, որ պատերազմի սեւն ու կարմիրը տեսած ու ապա իրենց ծննդավայրէն հեռացած մեր հայրենակիցներուն ջախջախիչ մեծամասնութիւնը Հալէպ վերադառնալու երազով չապրիր: Հալէպը երազ մը չէ այլեւս ու աւելին, եթէ տիրող իրավիճակը կտրուկ եւ տրամաբանական դրական ընթացք մը չունենայ, ապա յառաջիկայ ամիսներուն ալ այսօր քաղաքին մէջ գտնուող հայորդիներէն շատ-շատերը կը հեռանան իրենց ծննդավայրէն:

Թէեւ համայնքային ղեկավարութիւնը այդ առումով, որեւէ արգելքներ չէ դրած ու կը խրախուսէ, որ անոնք եթէ հեռանալու ըլլան, ապա հայրենիք ՝ Հայաստան տեղափոխուին, սակայն այդ առումով ալ Հայաստան տեղափոխուելու կամ Հայաստանի մէջ գործնական ծրագիրներ իրականցնելու առումով արագ եւ տեղին քայլեր չեն առնուիր: Մէկ խօսքով կայ ընդհանուր անորոշութիւն մը եւ այս վիճակին մէջ, եթէ հալէպահայերը Հայաստանի փոխարէն նախընտրեն Գանատա կամ Շուէտ հաստատուիլ այպանելի չեն: Ճիշդ է նաեւ, որ այդ երկիրներուն մէջ ալ անոնք դժուարին, չըսելու համար անհնարին պայմաններու տակ կ'ապրին: Եւ այս մասին այլ առիթով:

 

 

 

 

 

 

 

 

 



    Լրահոս
    ՌԱԿ
    ՌԱԿ պատվիրակությունը հանդիպել է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /