• USD 480.13
  • GBP 670.45
  • EUR 587.25
  • RUB 7.74
  • GEL 196.17
Ապրիլ 24, 2018
Մեր ժողովուրդը կարողացավ վերապրել այդ արյունալի աղետը և նորից շենացնել հարազատ հողը և պաշտպանել այն

 

Բակո Սահակյանի ուղերձը Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրվա առթիվ

Աշխարհի ձայն, Լրահոս, Հարցազրույց
31.01.2018 | 16:42

«Չեմ նախատեսեր, որ Մընպիճի մէջ թուրք-ամերիկեան բախումներ տեղի ունենան». Սարգիս Գրիգորեան

«Հայ ձայն»ի հարցումներուն կը պատասխանէ արաբագէտ Սարգիս Գրիգորեանը

 

-Պրն. Գրիգորեան, օրերս Թուրքիոյ իշխանութիւնները հակասական յայտարարութիւննր կատարեցին Աֆրինի ուղղութեամբ սկիզբ առած «Ձիթենիի ճիւղ» գործողութեան վերաբերեալ: Մինչ անոնք երէկ կը յայտարարէին, որ իրենք նպատակ ունին գործողութիւնը շարունակել ամբողջ այդ շրջանին դէմ, այսօր կը յայտարարեն, որ գործողութիւնը սահմանափակուած է միայն Աֆրինի շուրջ: Ինչպէ՞ս կը բացատրէք այս բոլորը:

Հաւանաբար գետնի վրայ կատարուող գործողութիւններու ընթացքն է, որ կը ստիպէ թրքական կողմին փոխել իր ծրագիրները, բայց ըստ իս, Թուրքիոյ գլխաւոր թիրախը Մընպիճ քաղաքն է: Այսինքն նոյնիսկ եթէ այս գործողութեամբ չէ, ապա, եթէ երկար շունչի վրայ դիտարկենք, իմ կարծիքով Թուրքիոյ համար գլխաւոր թիրախը կը շարունակէ մնալ Մընպիճը:

 

-Բայց ինչո՞ւ ձեր կարծիքով Մընպիճն է թիրախը:

Պարզ անոր համար, որ Մընպիճը կարեւորագոյն դիրք կը ներկայացնէ այն կը համարուի բոլոր քրտական երեք հատուածները իրար կապող շրջան մը: Կայ նաեւ վարկած, որ թրքական ուժեր պիտի չդադրեցնեն իրենց յարձակումները եւ անոնք մտադիր են հասնիլ մինչեւ Թէլ Ապիատ ու ապա Ռաքքա: Անշուշտ այս գործողութիւններու նպատակը մէկ է, որն է՝ ճնշել քրտական ներկայութիւնը այդ շրջանին մէջ եւ ձեւով մը սեպ խրել այն հատուածներուն մէջ, որ կը համարուին քրտական շրջանները իրարու միացնող քաղաքներ:

-Տարբեր վերլուծաբաններ կը հետեւին Սուրիոյ զարգացումներուն եւ շատեր կարծիք կը յայտնեն, որ այս գործողութիւնները, խօսքը անշուշտ թրքական կողմի գործողութիւններու մասին է, կը վնասեն Սուրիոյ միասնութեան եւ միասնական երկիր մը ըլլալու ընդհանուր պատկերին: Ի՞նչ է ձեր մենկաբանութիւնը այս առումով:

Հասկնալի է այդ վարկածը եւ գետնի վրայ եղած զարգացումներն ալ այդ առումով որոշ իմաստ մը ունին, այն իմաստով որ ցանկացած երկրի համար, երբ այլ երկրի մը դրօշը կ'երեւի կամ զինուորական կարգերը, բանակը կ'երեւի, այդ մէկը անշուշտ ի վնաս է տուեալ երկրին, այս պարագային՝ Սուրիոյ ամբողջականութեանը եւ վնաս է նաեւ անոր միասնական երկիր մը ըլլալու ընդհանուր գաղափարին:

Բայց եթէ նկատի ունենանք վերջին օրերուն լսելի դարձած խօսակցութիւնները այն մասին, որ քիւրտերը պատրաստ են սուրիական զօրքը ընդունելու Աֆրինի մէջ, կամ նոյն առումով ռուսական կողմին յայտարարութիւնները այն մասին, որ շրջանին մէջ, խօսքը մասնաւորապէս Աֆրինի մասին է, սուրիական բանակի ներկայութիւնը կրնայ կանխել թրքական որեւէ միջամտութիւն, այդ բոլորը ապա ուրեմն ձեւով մը կամրապնդէ եւ կը զօրացնէ սուրիական բանակին եւ սուրիական կառավարութեան ներկայութիւնը՝ տուեալ հատուածին մէջ: Եթէ այդ տեսանկիւնէն նայինք, ապա ուրեմն այս դէպքերէն ետք սուրիական զօրքերուն դէպի Աֆրին տեղաշարժը կրնայ նպաստել եւ ամրապնդել Սուրիոյ միասնականութեանը ընդհանարապէս:Անշուշտ հիմա այս բոլորը չկան, բայց եթէ թրքական կողմը շարունակէ իր յառաջխաղացքը կամ զինուորական գործողութիւնները, ապա շատ հաւանական է որ քիւրտեր դիմեն Սուրիոյ կառավարութեան:

 

-Ինչ այս գործողութիւնները սկսած են Աֆրինի ուղղութեամբ, մասնաւորապէս արաբ լրագրողներ գրեցին այն մասին, որ Մընպիճը կը համարուի ամերիկեան զօրքերու կարեւոր խարիսխ մը եւ թրքական ուժերու դէպի այդ ուղղութեամբ որեւէ շարժում կրնայ հաւանական բախում ստեղծել երկու կողմերուն միջեւ: Ինչքանո՞վ ճիշդ է այս մօտեցումը: Արդեօք յառաջիկային ակնկալելի՞ է, որ թուրք-ամերիկեան զինուորական բախում ըլլայ այդ շրջանին մէջ:

Էրտողանը առիթով մը ըսած է, որ Մընպիճի մէջ շուրջ 2000 հաշուող ամերիկեան ջոկատ մը կայ եւ մենք պիտի շարունակենք այդ ուղղութեամբ յառաջանալ, հետեւաբար անոնցմէ կը պահանջենք, որ դուրս գան շրջանէն, սա Էրտողանի խօսքն է, բայց եւ այնպէս ատոր դիմաց ամերիկացի մէկէ աւելի պատասխանատուներ նոյնիսկ Փենթակոնի զինուորական խօսնակը օրեր առաջ յայտարարեց, որ ամերիկացիք չեն պատրաստուիր այդ շրջանէն դուրս գալ, աւելին, ան նաեւ ըսաւ, որ որեւէ զինուորական բախումի պարագային ամերիկացի զինուրը գիտէ ինքզինք պաշտպանելու ձեւը: Իմ կարծիքով այս բոլորը անշուշտ նաեւ քաղաքական ենթաթեքսդ ունեցող «պատգամներ» են ու դժուար թէ սպասել կամ կանխատեսել որ թուրք-ամերիկեան բախում տեղի ունենայ Մընպիճի մէջ, որովհետեւ թուրքերը իրենք այս փուլին չեն պատրաստուիր դէպի Մընպիճ յարձակում գործել: Անշուշտ մենք կը խօսինք այնպիսի շրջանի մը մասին, ուր ամէն զարգացում սպասելի է, բայց սա իմ տեսակէտն է, որ յառաջիկայ փուլին կանխատեսելի չէ, որ թուրք-ամերիկեան բախում մը ըլլայ Մընպիճի մէջ:

Այս առումով ալ եթէ հաշուի առնենք ամերիկեան կողմի մօտեցումները, ապա յստակօրէն մեր առջեւ երեւելի կը դառանայ, որ մինչ երէկ ամերիկեան զօրքերուն համար գլխաւոր թիրախը ԻՍԻՍ-ն էր, այսօր յատկապէս Ուաշինկթընէն հնչած բոլոր ուղերձները կը խօսին շրջանին մէջ Իրանի դերի նուազեցման եւ այդ դերին դէմ պայքար տանելու մասին, հետեւաբար այս բոլորը նկատի առնելէ ետք, պարզ կը դառնայ, որ ամերիկացիք ինչու մտադիր չեն Մընպիճէն հեռանալու եւ անոնք այդ շրջանին մէջ իրենց համար որպէս հիմնական գործընկեր ընտրած են քրտական YPG-ն կամ այլ խմբաւորումները:

Այստեղ չմոռնանք որ Մընպիճը նաեւ մօտ է Սուրիա-Իրաք սահմանին, ուր մեծ ազդեցութիւն ունի իրանեան կողմը, հետեւաբար ամերիկացիներուն համար ալ շատ կարեւոր եւ կենսական է այդ շրջանին մէջ զինուորական ներկայութիւն ունենալը:

 

-Խօսինք քիչ մը օրերս Սոչիի մէջ ընթացող ներսուրիական համաժողովին մասն, ի՞նչ կրնաք ըսել այդ առումով:

Եօթ տարիներէ ի վեր շարունակուող սուրիական պատերազմին համար եւ Սուրիոյ համար ինչ տիպի ալ ըլլան բանակցութիւնները՝ դրական է, ըլլայ այն Ժընեւի, կամ Սոչիի կամ այլուր, վայրերը կարեւոր չեն եւ ինչ ալ ըլլան ձեռքբերուած արդիւնքները, այդ բոլորը իմ կարծիքով, պէտք է համարել դրական տեղաշարժ մը վերջին տարիներուն ծանր վնասներու ենթարկուած Սուրիոյ համար:

Եթէ սկզբունքը՝ խնդիրները բռնի զինուորական գործողութիւններով լուծելը չէ, ապա ցանկացած ձեւի բանակցութիւններն ու երկխօսութիւնները միշտ ալ ողջունելի պէտք է համարել: Ի հարկ է շատ աւելի ցանկալի պիտի ըլլար, որ Սոչիի ժողովին մասնակցողներուն մէջ երեւնար գետնի վրայ աւելի մեծ ազդեցութիւն ունեցող ուժերու ներկայութիւնը, ցանկալի էր այդ մէկը տեսնել, բայց նոյնիսկ եթէ այդպէս չէ, ապա, ինչպէս քիչ առաջ ըսի, ամէն ձեւի ժողով կամ հանդիպում ողջունելի է: Ի հարկէ գիտենք որ Սոչիի այս ժողովին ալ բացակայ կողմեր կան որոնցմէ են քիւրտերը, որոնք վերջին պահուն Թուրքիոյ շղթայազերծած զինուորական գործողութեան պատճառով քաշուեցան այս ժողովէն:

 

-Մենք գիտենք որ Սուրիոյ խորհրդարանի երկու անդամներ՝ Դոկտ. Նորա Արիսեան եւ Պրն. Ժիրայր Ռէիսեան, ինչպէս նաեւ Դամասկոսի Թեմի Առաջնորդ Տէր Արմաշ Եպիսկոպոս Նալպանտեան կը մասնակցին այս ժողովին. ի՞նչ կրնաք ըսել հայերու այս ժողովի մասնակցութեան վերաբերեալ:

Անշուշտ ողջունելի է սուրիահայ համայնքի ներկայացուցիչներու մասնակցութիւնը նման ժողովներու, որովհետեւ հայերը Սուրիոյ մէջ այն խումբն են, որոնք աջակից են այդ երկրի կայունութեան եւ գաղտնիք ալ չէ, որ հայերը իրենց ներկայութեամբ միշտ դրական ազդեցութիւն գործած են: Հայերը նաեւ աջակից են Սուրիոյ զարգացման եւ համակեցութեան երկիր մը ըլլալուն, հետեւաբար նման ժողովներու հայերուն մասնակցութիւնը ես մեծապէս ողջունելի կը համարեմ:

Նաեւ այս ժողովներու ընթացքին է, որ հայութիւնը երկար տարիներու ընթացքին իր վաստակած վստահելիութեան շնորհիւ կրնայ դրական պատկեր մը տալ կամ այդ երկրի ապագային համար ընդհանուր դրական տեսլական մը ներկայցնել:

 

 

 

Հարցազրոյցը ՝ Սագօ Արեանի



    Լրահոս
    ՌԱԿ
    Զուտ ազգային, ապաքաղաքական երթ՝ դեպի Ծիծեռնակաբերդ. ՌԱԿ հայտարարությունը
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /