• USD 480.18
  • GBP 675.23
  • EUR 590.67
  • RUB 7.82
  • GEL 196.69
Ապրիլ 22, 2018
Հայը պիտի ապրի ժողովուրդների սիրազոդ շղթային մեկ ոսկի օղակն ըլլալու համար

 

Դանիել Վարուժան

 

Գլխավոր լուր, Հոդվածներ, Լրահոս
15.03.2018 | 13:27

Սորվելիք ունի՞նք Մոսկուա-Անգարա «բարձր» յարաբերութիւններէն

Միջին Արեւելքը այսօր կը հանդիսանայ ազդեցիկ տէրութիւններու «ուժ»ին եւ «շփման կանոններ»ու հիմնական «աւազան»ը:

 

Խօսքը նաեւ Սուրիոյ պատերազմին հետեւանքով «հասունցած» իրավիճակին մասին է, ուր իրար հետ «շփման» մէջ կը մտնեն տարբեր շահեր հետապնդող եւ յաճախ իրար միջեւ հակասական տեսակէտներ ունեցող կողմեր:

Օրինակ մը տալու համար հարկ է մասնաւորապէս խօսիլ Անգարա-Մոսկուա յարաբերութեանց մասին, որ հակառակ իրերամերժ եւ հակասական տուեալներու այսօր կը համարուին «առանցքային եւ խիստ-ռազմավարական» յարաբերութիւններ:

Սուրիոյ մէջ ռուսները թրքական կրակով կործանիչ մը «զոհաբերեց»ին, բայց այդ յարաբերութիւնները աւելիով կայունացան: Անգարայի մէջ եւ թրքական իշխանութիւններու «աչքին տակ» պետական համակարգի նախկին աշխատողը Ռուսաստանի դեսպանը ահաբեկեց, բայց այդ Անգարա-Մոսկուա յարաբերութիւնները յաւելեալ «վերելք» ապրեցան:

Այնպէս, որ ռազմավարական յարաբերութիւններու ընդհանուր ուղեծիր չի չափուիր կամ չի պայմանաւորուիր «անցողիկ» համարուած դէպքերով:

 

Ռուսները կարծրատիպի նման մօտեցում մ'ունին, որուն համաձայն «ամենալաւ թուրքը մեռած թուրք»ն է: Անոնք յաջողած են այդ «կարծրատիպ»ը ցանել հայերուս մէջ:

Սխալ չեն ըրած: Մենք ալ բաւարար պատճառներ ունինք «ատելու» Թուրքիան եւ Անգարայի այսօրուան իշխանութիւնները, որոնց համար առաջնային քաղաքական գիծ է Հայոց Ցեղասպանութեան փաստը ժխտելու մօտեցումը:

Ատելը սակայն մէկդի, կարեւորն այն է, որ մենք եւս պարտաւոր ենք հասկնալ եւ ընդունիլ, որ քաղաքականութիւնը հիմնուած պիտի չըլլայ «ատելու» կամ «սիրելու» վրայ:

Գետնի վրայ «յայտնի» կամ «գաղտնի» ճանապարհներով Հայաստան միլիոնաւոր տոլարներու հասնող գնումներ կը կատարէ Թուրքիայէն, սակայն զուտ տնտեսական բնոյթ ունեցող Հայաստան-Թուրքիա «յարաբերութիւն»ը կը սահմանափակուի եւ կը շարունակէ մնալ տնտեսական նեղ շրջանագծի մը մէջ:

 

Սա անպայման չի նշանակեր, որ Հայաստանի պետութիւնը պէտք է քծնի Անգարային, սակայն յստակ է, որ այսօրուան իրավիճակէն դատելով մենք որպէս երկիր շատ աւելի պէտք ունինք թրքական «պատուհան»ին քան ինքը Թուրքիան, որ հակառակ իր «հիւանդ» տէրութիւն մը ըլլալուն կը շարունակէ հանդէս գալ, տարածաշրջանին մէջ, որպէս «տիրական» ներկայութիւն մը:

Ըսածս այն է, որ յատակպէս արտաքին քաղաքականութեան ոլորտին մէջ մենք մեզի իրաւունք պիտի չտանք շարժիլ, մտածել, վարուիլ մեկնելով միայն «ատելութեան կամ «սիրոյ» սկզբունքներով, այլ միայն շահերով ու յատկապէս Հայաստանի Հանրապետութեան շահերով: Բրիտանացի մեծ գրող Ու. Շէքսբիրի կարծիքով «անտեսել չի նշանակեր մոռնալ, կամ նոյնիսկ ներել» ու այս խօսքը ամէնէն շատ մեզի համար է կարծէք, որ այսօր աւելի քան որեւէ ժամանակ կարիքն ունինք բրակմաթիք «խաղաոճ»ի մը: Մէկ խօսքով առանց պոռալու ատէ՛ թշնամիդ, բայց եթէ հարկ ըլլայ սեղան նստէ անոր հետ:

 

Հատուկ ՀԱՅ ՁԱՅՆի համար


    Լրահոս
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /