• USD 482.44
  • GBP 637.06
  • EUR 564.6
  • RUB 7.28
  • GEL 184.28
Սեպտեմբեր 21, 2018
Նոր Հայաստանը պետք է լինի հաղթանակների Հայաստան

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյան

Գլխավոր լուր, Հոդվածներ, Լրահոս
22.03.2018 | 15:31

Սուրիոյ հիւսիսային քաղաքները. Վկայութենէն մէկ քայլ անդին

Աֆրին, Ռաս ուլ այն, Հասիչէ, Տէրիք, Արաբունար եւ Գամիշլի: Սուրիոյ դէպքերէն առաջ դժուար թէ այս քաղաքներուն անունները լսելի դառնային միջազգային մամուլի ներկայացուցիչներուն կողմէ:

Միջին Արեւելքի դէպքերուն հետեւողներուն համար, ինչ որ այսօր տեղի կ'ունենայ այդ շրջաններուն մէջ կը գծէ Սուրիոյ ապագայի ընդհանուր ճակատագիրը:

Կան կողմեր, որոնք կը խօսին Սուրիոյ մասնատման մասին, ուրիշներ «կը կռահեն», որ պատերազմը դեռ երկար է: Իսկ սուրիական «խաղ»ին մէջ «ձեռք» ունեցող կողմերը «կ'աւետեն», որ այդ երկրին մէջ քաղաքական լուծումներու փուլը տակաւին չէ հասունցած:

Կայ տեսակէտ, որ Սուրիոյ տարբեր շրջաններուն մէջ կատարուած դէպքերը «պատմութեան կրկնութիւն»ն են, այն իմաստով, որ նոյն այդ շրջանները «վկայարան»ը դարձան Մեծ Եղեռնէն հազիւ ճողոպրած եւ Թուրքիոյ տարբեր քաղաքներէն այդ շրջանները հասած հայորդիներու ապրած ոդիսականին:

 

 

Տեղահանութիւն, աքսոր, սպանդ եւ ... այդ հողերուն վրայ դարձեալ փրկութիւն:

 

Ուրֆայէն, Այնթէպէն, Քիլիսէն, Ատանայէն եւ շատ մը այլ քաղաքներէ մեր նախնիները քալեցին ու հասան ՝ Աֆրին, Ռաս Ուլ Այն, Գամիշլի եւ Արաբունար:

 

Ի՞նչ պահեցին անոնք այդ քաղաքներուն մէջ: Ինչպէ՞ս ոտքի կանգնեցան, ինչպէ՞ս չմեռան եւ վճռեցին մահը կեանքի վերածել:

 

Պատմական վկայութիւններ կան, որոնք կը պատմեն, որ Աֆրինի մէջ հայերը բնակութիւն հաստատած են քիւրտերէն առաջ: Տարածուած են Ազէզի մէջ, ելած են քիչ մը վեր դէպի Ռաս Ուլ Այն, հող մշակած ու բերք հասցուցած Գամիշլիի մէջ ու աւարտին չեն մոռցած, որ ճիշդ է աղօթել Տէր Զօրի մէջ:

Տէր Զօրն ինքը ամբողջութեամբ մեր ժողովուրդի ցաւին վկայարանն է: Անոր հողը, միայն նաւթով հարուստ հող մը չէ, այլ արեւմտահայաստանի կողմերէն այդ վայրերը կոխած հայ որբուկներու աճիւններով:

Պատմութեան անիւներուն եւ մարդկութեան ուսերուն վրայ դրուած այս ճշմարտութիւնները կը բանան նոր պատուհան մը:

Պատուհան, որմէ յաճախ պիտի նայիլ տեսնելու եւ գտնելու համար ճիշդ ուղին:

Գուցէ հարց տալու, գուցէ մտածելու, գուցէ տեսնելու ...

Իրօք մենք ի՞նչ թողեցինք այդ հողերուն վրայ: Ինչ երազով հեռացանք այդ հողերէն եւ ինչպէս պարպեցինք Ճարապլուսի հայոց եկեղեցին ու փոխեցինք մեր վկայութեան հզօրագոյն վկայարանին անունը:

Ինչպէս լքեցինք մեր «տուն»ը, որ կը նայէր Ուրֆայի շէներուն եւ ինչու հեռացանք կայմի մը վրայ, որ մերը չէր:

Երկիր փնտռեցինք եւ գտանք ձուլարաններու ոսկին, մտանք այդ «շէնշող» քաղաքներուն մէջ եւ լուսաւոր սրահներուն մէջ մեռցուցինք վերադարձի ամէն ձայն:

Երազախաբ եղանք: Վկայութիւնը, որ մեզի ուժ պիտի տար նորէն ոտքի ելլելու մէկդի դրինք ու մտածեցինք, որ մեր փրկութիւնը հողին վրայ չէ:

Ու հիմա պահ մը հարց պիտի տանք, ի՞նչ մնաց մեզի այդ հողերուն վրայ:Եւ ի՜նչ հայացքով ու սարսափով կը դիտենք այն տեսարանները, որոնք կը պատմեն «պատմութեան կրկնութեան» մասին:

Չէ, որ մեր նախահայրերէն շատերը անցան այդ ճանապարհներէն: Քալեցին այդ արեւուն տակ, ծարաւցան, սովին դէմ դրին ու չմեռան:

Չմեռան, որովհետեւ կը հաւատային, որ ջահը պիտի փոխանցեն: Չմեռան, որովհետեւ հաւատացին, որ օր մը անպայման պիտի վերադառնան:

Իսկ հիմա մենք, յոգնած ու տատամսկոտ, մեր կորսնցուցած հողերուն ու դարի՜ւ, դարի՜ւ հաւաքուած հարստութիւններուն մասին «կ'երգենք»:

Կ'երգենք մեր նահանջը, առանց տեսնելու նոր ճանապարհ մը:

Տէրիք, Ռաս Ուլ Այն, Գամիշլի եւ նոյնիսկ Տէր Զօր: Ի՞նչ մնաց մեզի այդ հողերէն:

Այդ տեղանքները վերադարձի մը մասին պիտի խօսէին: Ու այսօր դանդաղօրէն իրենց ճակատագրին աւարտը կը պատմեն:

 

Հատուկ ՀԱՅ ՁԱՅՆի համար



    Լրահոս
    Անկախության օր
    Անկախության օգտին մենք քվեարկել ենք ազգովի ու պատասխանատվությունն էլ պարտավոր ենք կրել ազգովի
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /