• USD 482.48
  • GBP 643.97
  • EUR 565.61
  • RUB 7.83
  • GEL 197.33
Մայիս 23, 2018
«Մեր կուսակցության նախաբանն է Ժողովրդին, ժողովրդով, ժողովրդի համար:

Այժմ ցանկանում եմ հայտարարել՝ այսուհետ մեր նախաբանն է Երիտասարդներին, երիտասարդներով, երիտասարդ Հայաստանի համար: Կեցցեք բոլորդ: Շուտով այնքան զորանանք, որ անցնենք Արաքսի մյուս ափին և Արարատ լեռը մյուս կողմից դիտենք: Գալիք տարի էլ հանդիպենք Վանում...»

Վարդան Նազիրյան, Հայաստանակենտրոն Ռամկավար Ազատական Կուսակցության Գերագույն Խորհրդի Ատենապետ

Գլխավոր լուր, Հոդվածներ, Լրահոս, Մեր ձայնը, Խմբագրական
24.04.2018 | 15:11

Թէ Ցեղասպանութեան ճանաչում եւ թէ հատուցման հետապնդում

Սփիւռքի հայութեան հարիւրամեայ պայքարը, որուն, այսօր միացած է նաեւ Հայաստանի պետութիւնը, յաջողած է աւելի քան 20 երկիրներու մէջ ճանաչում ապահովել հայկական ցեղասպանութեան: Հարց է թէ դեռ քանի՞ երկիր պէտք է ճանաչում շնորհէ, որպէսզի հասնի հատուցման պահը: Պիտի բաւէր որ միայն թրքական պետութիւնը ճանչնար` վերջը բերելու համար այս ճանաչման պայքարին: Սակայն, թուրք պետութեան վրայ ճնշում բանեցնելու համար անհրաժեշտ է որ քանի մը բանալի երկիրներ տան ազդանշանը: Խօսքը կը վերաբերի Ամերիկայի եւ Իսրայէլի, որոնք յաճախ կ'անդրադառնան հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման հարցին` քաղաքական նպատակներով – այսինքն` զիջումներ կորզելու Թուրքիայէն: Սակայն անգամ մը որ այդ զիջումը կը կատարուի` ճանաչման հարցը կը վերադառնայ իր պահեստի վիճակին:

Կարեւոր է նաեւ սահմանել ցարդ ապահովուած ճանաչումներուն քաղաքական եւ օրինական բնոյթը, որպէսզի չոգեւորուինք անտեղի յոյսերով. որովհետեւ կարգ մը երկիրներու բանաձեւերը միայն նահատակներու յիշատակումի բնոյթը ունին եւ ոչ թէ քաղաքական կամ օրինական կշիռ: Եւ ամէն տարի Ամերիկայի նախագահներէն մեր ակնկալածն ալ այդ է որ միայն կրնայ զայրացնել թուրքերը, բայց քաղաքական հրապարակի վրայ միայն արարողական տարողութիւն ունի:

Կիպրոսի հանրապետութեան ճանաչումը ունի քաղաքական եւ օրինական սահմանումները. առաւել` ցեղասպանութեան ուրացման պատժելիութեան կշիռը:

Միեւնոյն մակարդակի վրայ պիտի ըլլար Ֆրանսայի ճանաչումը, եթէ ուրացման պատժելիութեան օրէնքը չենթարկուէր քաղաքական սադրանքներու: Արդարեւ, Ֆրանսայի օրուան նախագահը` Նիքոլա Սարքոզի, լացակումած երաշխաւորութիւններով խոստացաւ վաւերացնել պատժելիութեան օրէնքը, սակայն երբ հասաւ ճշմարտութեան պահը, դիտումնաւոր յետաձըգումներով առիթ ընծայեց հակառակորդներուն որ քուէ ապահովեն եւ Ֆրանսայի Սահմանադրական Դատարանին կողմէ պարտութեան մատնեն ծրագիրը:

Ֆրանսայի մէջ Կէյսօ կոչուած օրէնքը պատժելի կը դարձնէ հրէական ողջակիզման ժխտումը, սակայն հայոց ցեղասպանութեան ժխտումը կը նկատուի խօսքի ազատութեան բռնաբարում:

Գերմանիոյ պարագան ունի բոլորովին այլ բնոյթ. Պունտսթաքը վաւերացնելէ ետք հայոց ցեղասպանութեան ճանաչումը, անոր կցեց նաեւ Գերմանիոյ մեղսակցութեան հաստատումը` իբրեւ անտաբեր վկայ կամ գործակից ցեղասպանութեան:

Արեւմուտքը գայլի աւետարան կը կարդայ աշխարհի գլխուն որ օրէնսդիր եւ գործադիր իշխանութիւնները անկախ կը գործեն իրարմէ: Սակայն բազմաթիւ փաստեր կան որոնք ցոյց կու տան օրուան քաղաքականութեան ազդեցութիւնը դատական իշխանութեանց վրայ: Այդ օրինակներէն մէկն էր Զուիցերիական դատարանին կողմէ Տողու Փիրինճէքի դէմ տրուած վճիռին ջնջումը, այն պատճառաբանութեամբ որ այդ վճիռը կը բռնաբարէ Փիրինճէքի ազատ

խօսքի իրաւունքը Եւրոպայի մէջ: Այդ զարգացումը` քաղաքական պարզ որոշում մըն էր Եւրոպական Միութեան անդամակցութեան յաւակնորդ Թուրքիան հաճոյացնելու: Եւ այդ որոշումը նախընթաց մը պիտի ստեղծէ նաեւ Եւրոպական դատարանին համար:

Ցեղասպանութեան արգիլման եւ պատժումի օրէնքը ՄԱԿի կողմէ վաւերացուած է 1948ին, եւ Թուրքիա անոր ստորագրող անդամներէն մէկն է:

Այդ օրէնքի Բ. յօդուածին մէջ հինգ ստորաբաժանումներով սահմանուած է թէ ի՛նչ կը նշանակէ ցեղասպանութիւն: Թուրքիա գործադրած է բոլոր հինգ կէտերը այդ բաժնին, սակայն ոչ ոք կը յաջողի այդ երկիրը դատաստանի առջեւ բերել:

Կարեւոր պարագայ մըն է, անհատական թէ հաւաքական ոճիրներու կապակցութեամբ, ոճիրի մը կանխամտածուած ըլլալը: Թուրք պատմաբան Թանէր Աքչամ յաջողած է բազմաթիւ փաստեր հաւաքել հայկական ցեղասպանութեան կանխամտածուած եւ նախածրագրուած ըլլալու իրողութեան մասին. եւ ան այդ փաստերը հրատարակած է ՙԱմօթալի Արարք մը՚ վերնագրեալ իր հատորին մէջ: Միայն Թալաթի ՙՍեւ Գիրքը՚ կը բաւէ փաստելու կանխամըտածումը: Փաստաթուղթերու այդ ծրարը գտած եւ հրատարակած է թուրք պատմաբան Մուրատ Պարտաքճին:

Սուլթան Համիտ զանգուածային տեղափոխութիւններով կը ջանար հայոց եւ այլ քրիստոնեայ համայնքներու համեմատական թիւը նուազագոյնին իջեցնել, որովհետեւ ամէն անգամ որ Արեւելեան խնդիրը կամ Հայկական հարցը երեւնային միջազգային ժողովներու օրակարգին վրայ` եւրոպական պետութիւնները բարենորոգումներ կը պահանջէին հայկական վիլայէթներու մէջ, ինչպէս պատահեցաւ 1878ի Սան Սթեֆանոյի եւ Պերլինի ժողովներուն:

Երիտասարդ թուրքերը աւելի գործնական եւ վճռական մեթոտներ ունէին Սուլթան Համիտի քաղաքականութիւնը իր լրումին հասցնելու: Ատոր համար է որ Թալաթ փաշա յոխորտացած էր ըսելով. ՙԱյն ինչ որ Սուլթան Համիտ չկարողացաւ ընել 40 տարուան մէջ, ես ըրի քանի մը ամսուան մէջ՚:

Թուրք պատմաբան Ունկուր Ումիթ իր ՙԱրդի Թուրքիոյ կազմութիւնը՚ գիրքին մէջ կ'ըսէ թէ իթթիհատականները որդեգրած էին գաղափարաբանութիւն մը զոր գործադրութեան դրին օգտուելով պատերազմական վիճակէն: Գաղափարաբանութեան մը մշակումը երկար ժամանակի կը կարօտի. կարելի չէ զայն մէկ օրէն ստեղծել ոչ ալ` այդ գաղափարին նպատակը իրագործելէ ետք զայն մշակել: Ունկուր կը գրէ. ՙԵրիտասարդ թուրքերը Արեւելեան Անատոլուն ենթարկեցին ազգագրական փոփոխութեանց, բազմազգ տարածութիւններու մէջ կիրարկելով որոշ մեթոտներ վերածելով զանոնք միացեղ տարածութեան մը ...: Այդ քաղաքականութիւնը սկսաւ 1913ին երբ անոնք զաւթեցին իշխանութիւնը եւ տեւեց մինչեւ 1950՚: Հետաքրքրական է որ պատմաբանը իթթիհատականներու քաղաքականութիւնը կը հասցնէ մինչեւ 1950 թուականը, որովհետեւ Մուսթաֆա Քեմալ ինք եւս իթթիհատական մըն էր եւ իր հիմնած Հանրապետական Կուսակցութեան մէջ ընդգրկեց նախկին իթթիհատականներ, որոնք գործադրած էին հայկական ցեղասպանութիւնը: Հետեւաբար ցեղային զտումներն ու փոքրամասնութեանց բնաջնջումը կը շարունակուին քեմալականներու անունով բայց նախկին իթթիհատական ոճրագործներու ձեռքով: 1921ի Կիլիկիոյ պարպումը հայերէն, 1922ի Իզմիրի աղէտը, 1938ի քիւրտերու սպանդը Տերսիմի մէջ եւ 1942ի Վարլըք Վերկիսի պատժամիջոցները կը հանդիսանան շարունակական շղթան իթթիհատական ցեղասպանութեան:

Արտաքին քաղաքականութեան մէջ եւս քեմալականները շարունակեցին Իթթիհատի ուղեգիծը` գործակցելով Նացի Գերմանիոյ հետ: Այդ գործակցութեան ապացոյցներէն մէկն ալ այն է որ Բ. Աշխարհամարտի շրջանին` Թուրք կառավարութիւնը յաջողեցաւ Պերլինէն Պոլիս փոխադրել Թալաթի աճիւնները եւ պատուով թաղել զանոնք Հիւրիէթ Թեփեսիի մէջ: Եւ դեռ Թուրքիա պատրաստ էր ներխուժելու Հայաստան, իր աւարտին հասցնելու համար 1915ին սկսած ցեղասպան ծրագիրը` եթէ Գերմանիա կարողացած ըլլար պարտութեան մատնել Սովետական Միութիւնը:

Ցեղասպանութեան ճանաչումը կարեւոր եւ սկզբունքային հանգրուան մըն է հայ դատի հետապնդման մէջ. փատը` որ Հայաստանի պետութիւնը եւս զայն իւրացուցած է իր արտաքին քաղաքական օրակարգին վրայ աւելի եւս զարկ կու տայ սփիւռքի 103 տարիներու պայքարին:

Ըսել թէ ճանաչման հանգրուանը անցած է եւ հիմա ժամանակն է հատուցման պահանջի` կ'անդամահատէ մեր ընդհանուր պահանջատիրութեան թափը: Հակասութիւն մը չկայ խորքին մէջ ճանաչման հետապնդումին եւ հատուցման պահանջին միջեւ£ Ընդհակառակն, անոնք իրար լրացնող ազդակներ են:

Այսօր եղեռնի ոգեկոչման առիթները պէտք է դադրին ողբի եւ շիւանի հանդէսներ ըլլալէ եւ ընդհակառակն դառնան մեր վերապրումի վկայութիւնները: Մեզ աշխարհով մէկ ցրուելը ողբերգութիւն մըն էր, սակայն այսօր աշխարհի ամէն անկիւնէ կը բարձրանայ մեր վրէժի եւ իրաւատիրութեան ձայնը:

Ճանաչման պայքարը պիտի շարունակուի` այնքան ատեն որ մեր պատմական հայրենիքը իւրացուցած թուրք իշխանութիւնները կ'ուրանան ահաւոր ոճիրը: Սակայն ինչ կը վերաբերի պահանջատիրութեան` սահմանումին` անորոշութիւն մը կայ: Ի՞նչ բան է պահանջատիրութիւնը. ի՞նչ կը պահանջենք մենք թուրքէն ազգովին: Ատիկա կը կարօտի բանաձեւումի, եւ այդ հարցին մէջ էական դեր մը ունի կատարելիք Հայաստանի իշխանութիւնը:

Երբ կը դիտենք աշխարհի երեսին ցրուած հայու զանգուածները, կը նկատենք որ պահանջատիրութեան ընկալումի տարբեր շերտեր կան: Բնականաբար գոյութիւն ունի ազգային ինքնութիւնը կորսնցուցած զանգուած մը ոչ առնելիք ունի թուրքէն եւ ոչ ալ տալիք: Այդ խաւը կազմող անհատները երկրորդ կարգի նահատակներն են ցեղասպանութեան, առաջին կարգինը ըլլալով այն սերունդը որ ֆիզիքապէս բնաջնջուեցաւ Տէր Զօրի անապատներուն մէջ: Գոյութիւն ունի տարբեր խաւ մը որ պիտի բաւականանար` եթէ թուրքը ներողութիւն խնդրէր գործուած ոճիրին համար:

Մարդկային ահաւոր կորուստներուն հետª կորսուեցան նաեւ նիւթական ու մշակութային հսկայ հարստութիւններ: Ցեղասպանութենէն առաջ հայոց պատմական հողին վրայ գոյութիւն ունէին 2000-2500 եկեղեցիներ ու վանքեր. ու նաեւ բերդեր, պալատներ, յուշարձաններ: Այդ բոլորին տէրը վերապրող հայութիւնն է:

Հողային պահանջը գլխաւորաբար կը գտնուի աւանդական կուսակցութեանց քաղաքական օրակարգին վրայ: Անոր թիկունք պէտք է կանգնի նաեւ պետութիւնը: Հողային պահանջը սկզբունքային հարց մըն է որ ենթակայ չէ սակարկութեան. թուրքերը կ'ըսեն – կարգ մը դիւրահաւան մարդիկ ալ համոզումով կը կրկնեն – թէ ի՜նչ պիտի ընենք հայոց պատմական հողերը երբ չենք կրնար բնակչութեամբ լեցնել ապրող Հայաստանը: Թուրքը որ մեր հայրենի

օճախը գրաւած է` վերջին աւազակը պէտք է ըլլայ հարցնելու թէ ի՞նչ պիտի ընենք մեր սեփական հողը, եթէ վերատիրանանք անոր: Եւ եթէ այսօր բաւարար թիւ չունինք բնակեցնելու այդ հողերուն վրայ` անոր մեղքն ալ թուրքին վզին է որ կոտորեց ու մասնատեց մեր ազգին քանակը:

Հաւաքականութիւնները իտէալներով կ'ապրին եւ կ'ամրապնդեն իրենց շարքերը: Մեր ազգին իտէալը իր պատմական հողերուն պահանջն է: Կըրնայ ան իրականանալ տասը տարիէն կամ հարիւր տարիէն: Կրնայ նաեւ երբեք չիրականանալ` տրուած ըլլալով աշխարհի քաղաքական իրադարձութիւնները: Սակայն այդ իտէալը մեր ազգին յառաջմղիչ ոյժն է: Ազգը պէտք ունի այդ իտէալին արժանապատիւ կեանք մը վարելու իր գալիք պատմութեան մէջ:

 

 

Խմբագրական Պայքար շաբաթաթերթի,դրոշակակիր պաշտոնաթերթ Ռամկավար Ազատական կուսակցության



    Լրահոս
    ՌԱԿ
    ՌԱԿ պատվիրակությունը հանդիպել է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /