• USD 482.19
  • GBP 640.83
  • EUR 561.8
  • RUB 7.64
  • GEL 196.01
Հունիս 24, 2018
Մեսրոպ Մաշտոցի թարգմանած առաջին նախադասությունը

  «Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատիմանալ զբանս հանճարոյ»

Գլխավոր լուր, Հոդվածներ, Լրահոս
05.06.2018 | 14:33

Թուրքիա. Լիրային անկման պատճառները միայն տնտեսական չեն

Եթէ Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի տնտեսական խորհրդատուներուն վերջին մէկ շաբթուան ընթացքին կատարած յայտարարութիւնները փորձենք վերլուծել, ապա մեզի համար յստակ պիտի դառնայ, որ Թուրքիոյ այսօրուան իշխանութիւնները յայտնուած են բաւական բարդ դրութեան մը մէջ։

Օրինակ, անցեալ շաբթուան սկիզբը Էրտողան իր քաղաքացիներուն կոչ մը ընելով «խնդրած» էր իրենց ունեցած օտար «պանքնոթ»ը թրքական լիրայի վերածել ու մանաւանդ ձերբազատուիլ ամերիկեան տոլարէն։

Էրտողան, որ այդ օր իր խօսքին մէջ կրոնական շեշտ մը ալ դրած էր ըսելով, որ Թուրքիոյ քաղաքացիները այդ մէկը պէտք է ընեն «յանուն ալլահ»ին այս օրերուն ունի բոլորովին տարբեր կեցուածք։

 

Խօսքը կը վերաբերի մանաւանդ թրքական լիրա-ամերիկեան տոլար «յարաբերութեանց» մասին, որ բաւականին «նուրբ» ոլորտ մը ըլլալէ անդին կը ներկայացնէ նաեւ ՆԱԹՕ-Թուրքիայ «ջերմաստիճան»ին չափերը։

Այս առումով ալ անշուշտ պէտք է հաշուի առնել Էրտողանի տնտեսական հարցերով խորհրդական Ճէմիլ Էրթիմի կատարած յայտարարութիւննները, երբ թուրք գործիչը հաշուի առնելով յունիսին Չաւուշօղլու-Փոմբէո հանդիպման ընդհանուր մթնոլորտը կը վստահեցնէր, որ Էրտողան միջամուխ պիտի չըլլայ Թուրքիոյ կեդրոնական դրամատան որդեգրած ֆինանսական քաղաքականութեան։

Եւ այդ հանդիպումին առընթեր զգալի է նաեւ, որ Էրտողան քիչ մը «դադար» պիտի տայ եւ առաջուան ոճով պիտի չխօսի ԱՄՆ-ի մասին։

 

Այս ամէնէն անդին սակայն յստակ սկսած է դառնալ, որ Թուրքիոյ ապրած տնտեսական տագնապը պիտի շարունակուի նաեւ ընտրութիւններէն ետք։ Եւ ինչ ալ ըլլան 24 յունիսի արտահերթ ընտրութեանց արդիւնքները Լիրան պիտի շարունակէ անկում գրանցել պատճառ դառնալով, որ երկրին մէջ առկայ տնտեսական սուր տագնապը հասնի անսրբագրելի դրութեան մը։

Բնականաբար, այս բոլորին մէջ հաշուի պէտք է առնել Թուրքիոյ այսօր ապրած դրութիւնը եւ մանաւանդ միջազգային կառոյցներու եւ ելեւմտական կազմակերպութիւններու անվստահութիւնը օրուան իշխանութիւններուն հանդէպ։ Այսինքն, եթէ նոյնիսկ հաշուի առնենք, որ Էրտողան յաջողի (նոյնիսկ երկրորդ փուլով) երկրի նախագահ ընտրուիլ, ապա բացառուած է, որ ան կարողանայ սրբագրել տնտեսական դրութիւնը եւ հեռու պահել երկիրը տնտեսական մեծ «գոլաբս»ի մը վտանգներէն։

 

Մէկ կողմէ սիւնիի աշխարհին կողմէ Էրտողանի անձին դէմ օրսըստօրէ աճող վերապահութիւնը եւ միւս կողմէ արեւմուտքի ու յատկապէս Միացեալ Նահանգներու կողմէ Էրտողանի դէմ ցուցաբերուած անվստահութիւնը իրավիճակը աւելի պիտի ծանրացնեն։ Ու ճնշումներով յատկանշուող այս գալիք փուլին դժուար թէ Թուրքիան յաջողի իրեն համար պիտական դրամական նեցուկը ճարելէ։

Ու ասոր զուգահեռ թրքական Լիրային «աննահանջ» անկումը այդ երկիրը կրնայ կանգնեցնել ընդհանուր փլուզման վտանգին առջեւ։

 

Ի վերջոյ սկսած է յստակ դառնալ, որ անցնող տասը տարիներուն համեմատաբար «բարեկեցիկ» պայմաններու հասած Թուրքիոյ միջին խաւին համար առաջնայինը տնտեսական ապահովութիւնն է։ Ու այն կողմը, որ կը կորսնցնէ դրամական ոլորտին վրայ իշխանութիւնը պահելու ուժը, ապա այն եւս կը վերածուի Թուրքիոյ ժողովուրդին իրական թշնամին։

 

 

Տնտեսական ոչ կայուն հիմքերու եւ արտաքին աշխարհի նեցուկներով ոտքի ելած Թուրքիոյ տնտեսութիւնը կ՚ապրի բաւական բարդ օրեր ու բացայայտ սկսած է դառնալ, որ ելեւմտական -տնտեսական գալիք տագնապներուն հիմնական կորիզը միայն տնտեսական չէ այլ ունի նաեւ քաղաքական բազում երեսներ, որոնց կարեւորագոյն երեսակներուն համար մեծ պատասխանատուութիւն կը կրէ Թուրքիոյ այսօրուան նախագահը։



    Լրահոս
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /