• USD 482.44
  • GBP 637.06
  • EUR 564.6
  • RUB 7.28
  • GEL 184.28
Սեպտեմբեր 21, 2018
Նոր Հայաստանը պետք է լինի հաղթանակների Հայաստան

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյան

Հայաշխարհի ձայն, Լրահոս, Հայաստան, Ուրիշ ձայներ
18.06.2018 | 19:33

Յաճախ լռել կը խրատեն, բայց Ցեղասպանութիւնը տեղի ունեցաւ մեր լռելուն պատճառով. Փայլան

Կարօ Փայլան, «Ակօս» թերթին հետ հարցազրոյցի մը ընթացքին խօսելով Տիգրանակերտէն երեսփոխան առաջադրուելուն մասին՝ ըսած է. “Ես մալաթիացի՛ եմ։ Մեծցած եմ Մալաթիայէն յամեցող յիշատակներով։ Զաւակն եմ ընտանիքի մը, որ չէ կրցած մնալ Մալաթիա ու ստիպուած հեռացած ու գաղթած է Պոլիս։ Հայեր, Յոյներ, թէեւ մեծ մասամբ կը բնակին Պոլիս, սակայն մենք ունինք նաեւ Անատոլիայի պատկանող անցեալ մը, զոր կը կորսնցնենք։ Նպատակս է դարձեա՛լ յիշել ու յիշեցնել այս պատմութիւնը։

Ըստ անոր՝ Թուրքիոյ Հայերը, որոնք սկսած էին որոշ չափով ազատ արտայայտուելու իրենց ինքնութեան մասին, յատկապէս՝ Հրանդ Տինքի սպանութենէն ետք, այսօր կրկին կ՚ապրին դէպի լռութիւն տանող վախի մթնոլորտի մէջ:

Իշխանութեան ստեղծած վախի մթնոլորտէն ամենաշատը փոքրամասնութիւններն են, որոնք կը տուժեն։ Հայ համայնքը եւս սկսած է երթալու դէպի լռակեացութիւն, անցեալի խոր ցնցումներուն պատճառով։ Մեր երիտասարդները սկսած են մտածելու, թէ այս երկրին մէջ հաւանաբար ապագայ չունին։ Այս ամէնը կանխելու միակ ճամբան՝ ժողովրդավարացո՛ւմն է, ինչ որ ոչ միայն Հայերու, այլեւ ամբողջ հասարակութեան խնդիրն է։ Եթէ այդ հարցին մէջ յաջողինք, Հայերը կրկին կրնան երազներ փայփայել դարձեալ այս հողերուն վրայ ապրելու մասին”, ըսած է Փայլան:

Ան նաեւ յայտնած է այն համոզումը, որ լռելը, գոնէ այս պարագային՝ ո՛չ կրնայ լուծել առկայ խնդիրները, ո՛չ ալ կրնայ ապահովութեան երաշխիքներ տալ Հայերուն: “Ինծի յաճախ կ՚ըսեն. «Շատ ձայն մի՛ հաներ, գլխուդ բան մը կու գայ»: Իսկ ես կ՚ըսեմ, որ լռելը ապահով ըլլալ չի՛ նշանակեր։ Երանի իմ լռելով բոլոր հարցերը լուծուէին։ Մինչդեռ իրականութիւնը ճիշդ հակառա՛կն է. եթէ անարդարութեան զոհ կը դառնանք, ձայն բարձրացնելը ամենէն աապահով միջոցն է դարմանելու վիճակը։ Որքա՛ն ալ ուզէք լռել, փակուիլ ձեր տուներուն մէջ, սադրանքը պիտի ըլլայ։ 1915-ին, 1955 Սեպտեմբեր 6-7-ին, այս բոլորը մեր գլխուն եկան՝ մեր լռելո՛ւն պատճառով եւ որովհետեւ մենք Հայ էինք, Յոյն էինք։ Եթէ դուք իրաւացի կողմ էք՝ պէտք է լսելի դարձնէք ձեր ձայնը։ Ես պիտի շարունակեմ այդ ընել”, աւելցուցած է հայ երեսփոխանը։

Խօսելով պատրիարքական ու համայնքային ընտրութիւններուն մասին, որոնք տարիներէ ի վեր կը ձգձգուին ու չեն իրագործուիր, Կարօ Փայլան ըսած է հետեւեալը. “Վարչապետ Պինալի Եըլտըրըմի հետ զրուցեցինք երեք ամիս առաջ։ Ըսի, որ չէք արտօներ, որ սակաւաթիւ փոքրամասնութիւն մը ընտրէ իր պատրիարքը։ Այս պարագան կ՚ունենայ իր հետեւանքները։ Ձեզի համար աւելի՛ օգտակար է հայ հաւաքականութիւն մը, որ իր պատրիարքը ընտրած է ու զօրաւո՞ր է, թէ հաւաքականութիւն մը, որ չէ ընտրած իր առաջնորդը։ Եըլտըրըմ անշուշտ նախընտրեց հաւաքականութիւնը, որ ընտրած է իր պատրիարքը։ Անմիջապէս ետք, սակայն, ի գործ կը դնեն ապակեայ առաստաղը*”։

Նախընտրական քարոզարշաւի ժամանակ պատահած հետաքրքրական դէպքերու մասին պատմելով՝ Փայլան ըսած է, որ ուզած է երթալ ու տեսնել Ս. Կիրակոս եկեղեցին, որ պաշարման վիճակի մէջ է: “Ուզեցի այցելել, տեսնե՛լ եկեղեցին։ Տիգրանակերտի կուսակալը անպատասխան կը ձգէ հեռաձայնային զանգերս։ Նշանակեալ պաշտօնեայ մը յարգանք պէտք է ցուցաբերէ ընտրեալ երեսփոխանին։ Տիգրանակերտի մեր հոգեւոր կեդրոնը վնասուած չէ հակամարտութեան հետեւանքով, այլ՝ հակամարտութենէն ետք։ Եկեղեցին հսկողութեան տակ պէտք է առնուի։ Սուրի մէջ շինարարական մեքենաներ կը քանդեն ամէն ինչ։ Պէտք է դադրի անյարգալից այս վերաբերումը։ Պեթոնէ շէնքեր կը կառուցեն եւ վրան քարեր կը փակցնեն, յետոյ կ՚ըսեն, թէ կը կառուցեն։ Պատմական տուներ ո՛չ թէ կը կառուցուին, այլ կը վերանորոգուին։ Պեթոնէ մտայնութիւնը կը կործանէ երկիրը։ Տեսայ, որ Սուրի տուները նկուղային յարկեր չունին, սակայն մեքենան նախ շէնքը կը քանդէ, ապա գիշերը կը վերադառնայ ու դարձեա՛լ կը փորէ։ Մետաղ բացայայտող յատուկ գործիքով ոսկի կը փնտռեն։ Անհրաժեշտ է իշխանութիւն մը, որ կը յարգէ անցեալն ու ապագան։ Անատոլիայի չորս ծագերուն կան եկեղեցիներու, աղբիւրներու մնացորդներ։ Զանոնք վերստին կերտելու համար ունինք վերջին առիթ մը։ Քսան տարի ետք՝ այլեւս անկարելի՛ պիտի ըլլայ այդ մէկը”, յայտնած է Փայլան:

 

Աբիւրը՝ Նոր Յառաջ


    Լրահոս
    Անկախության օր
    Անկախության օգտին մենք քվեարկել ենք ազգովի ու պատասխանատվությունն էլ պարտավոր ենք կրել ազգովի
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /