• USD 483.03
  • GBP 617.31
  • EUR 550.85
  • RUB 7.23
  • GEL 184.54
Օգոստոս 15, 2018
Աստված այնքան սիրեց աշխարհը…

  Աստված այնքան սիրեց աշխարհը, որ մինչև իսկ իր միածին Որդուն տվեց, որպեսզի ով նրան հավատում է, չկորչի, այլ ընդունի հավիտենական կյանքըորովհետև Աստված իր Որդուն չուղարկեց աշխարհ, որ դատապարտի աշխարհը, այլ՝ որպեսզի աշխարհը նրանով փրկվի

ԱՍՏՎԱԾԱՇՈՒՆՉ (Հովհ. 3)։

Հայաշխարհի ձայն, Լրահոս, Հարցազրույց, Ամերիկա, Եվրոպա, Միջին Արևելք, Հայաստան, Արցախ
07.08.2018 | 16:19

Հասկանալի է Ռուսաստանի կեցվածքը, որը չի ցանկանում իր սահմաններին կից տեսնել ՆԱՏՕ-ի ռազմաքաղաքական ներկայությունը. Կարեն Վերանյան

Հեղինակ՝ ԳՈՀԱՐ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՀԱՅ ՁԱՅՆ լրատվականի զրուցակիցը «Նորավանք» հիմնադրամի Քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար, ավագ փորձագետ Կարեն Վերանյանն է:

-Նախօրեին ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը հայտարարել էր, որ ՆԱՏՕ-ին Վրաստանի անդամակցումը կարող է հանգեցնել աղետալի հետևանքների: Ինչո՞վ կարող  է պայմանավորված լինել այս պահին ռուսական կողմից հնչող նման կոշտ հայտարարությւոնը և ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այն:

-Նման հայտարարություններ ժամանակ առ ժամանակ, ըստ իրավիճակների, հնչում են: Կարծում եմ՝ դա նաև պայմանավորված է  հարավկովկասյան ուղղությամբ վերջին շրջանում ՆԱՏՕ-ի ակտիվացման միտումներով: Նորություն չէ, որ Վրաստանն ու Ուկրաինան փորձում են ավելի խորը համագործակցություն հաստատել ՆԱՏՕ-ի հետ, և այս տեսանկյունից կարելի է հասկանալ Ռուսաստանի կեցվածքը, որը չի ցանկանում հետխորհրդային տարածքում իր սահմաններին կից տեսնել հակադիր բևեռի ռազմաքաղաքական ներկայությունը: Ընդհանուր առմամբ դա տրամաբանական է, ու նույն տրամաբանությունն աշխատում էր նաև Միացյալ Նահանգների դեպքում՝ Կուբայի հետ կապված, երբ որ Խորհրդային ռազմական ներկայությունն ԱՄՆ-ի սահմանների մոտ էր, և, բնականաբար, դա նույնպես ոչ այնքան ադեկվատ պահվածքի առիթ էր դարձել Վաշինգտոնի համար: Սա նորմալ գործընթաց պետք է համարել թե՛ Միացյալ Նահանգների և թե՛ Ռուսաստանի շահերի տեսնակյունից:

Թերևս դրանով է պայմանավորված, որ ՆԱՏՕ-ն վերջին շրջանում փորձում է որոշակիորեն ավելացնել իր դերն ու նշանակությունը մեր տարածաշրջանում կամ վերաիմաստավորել այն՝ փորձելով գտնել այնպիսի քայլեր, որոնց շնոհիվ կփորձի մեծացնել իր ներգրավվածությունը տարածաշրջանային զարգացումներում: Այդ տեսնակյունից՝ Ռուսաստանը, տեսնելով որոշակի մարտահրավերներ, փորձում է դիմագրավել դրանց:

-Փորձագետները հիմնականում դեռ չեն տեսնում հնարավորություն, որ Վրաստանը դառնա ՆԱՏՕ-ի անդամ, սակայն ակնհայտ է, որ մեր հարևան երկիրը շարժվում է այդ ուղղությամբ: Այս տեսնակյունից՝ ի՞նչ մարտահրավերներ  կան մեզ համար:

-Այո, Վրաստանն այս պահի դրությամբ քաղաքական ռեսուրսներ չունի՝ անդամակցելու ՆԱՏՕ-ին, ու չեմ կարծում, որ այդ հարցը դրված է: Ներկայումս ավելի շուտ խորքային հարաբերություններ զարգացնելու մասին է խոսվում, քան անդամակցության: Իհարկե, Ուկրաինան և Վրաստանը, եթե մի փոքր առաջ ընկնենք ժամանակագրական առումով, գնում են այն ճանապարհով, որով գնացել են Արևելյան Եվրոպայի և Մերձբալթյան երկրները, և ՆԱՏՕ-ն դիտարկում են որպես իրենց անվտանգության գլխավոր երաշխավորող: Չեմ կարծում, որ սա տվյալ պահին լուրջ խնդիրներ առաջացնի ռուս-վրացական հարաբերություններում, բայց ռուսական կողմը փորձում է զսպի այդ միտումները, որոնց զարգացման պարագայում՝ Վրաստանը մի քանի տարի հետո կարող է իր քաղաքական օրակարգում անդամակցության հարց բարձրացնել: Չեմ կարծում, որ Վրաստանի իշխանությունների քաղաքական տրամադրությունները ներկայումս կտրուկ փոփոխվեն, որովհետև իրենք էլ շատ լավ հասկանում են, որ ՆԱՏՕ-ին անդամակցումը քաղաքական օրակագ բերելը լուրջ խնդիրներ կառաջացնի Ռուսաստանի հետ:

Ի վերջո, եթե նույնիսկ Վրաստանը խորացնի հարաբերությունները ՆԱՏՕ-ի հետ ու անդամակցության հարց առաջանա, կարծում եմ՝ այդտեղ միակ դրական բանը այն կարող է  լինել, որ Վրաստանը դառնա ՆԱՏՕ-Ռուսաստան հնարավոր համագրծակցության հարթակ: Դուք գիտեք, որ ՆԱՏՕ-ի ու Ռուսաստանի միջև տարիներ առաջ բավականին լավ հարթակ էր ձևավորվել, որն այլևս չի գործում, և այդ տեսանկյունից՝ Վրաստանը կարող էր նման հավակնություններ ունենալ, սակայն թե՛ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրները և թե՛ Ռուսաստանը քաղաքական ռեսուրս չունեն այդ ֆորմատը վերականգնելու համար, ու չեմ կարծում, որ այս պահին դա հնարավոր լինի:

-Այս գործընթացներում ի՞նչ ազդեցություն և ի՞նչ ակնկալիքներ կարող է ունենալ Թուրքիան: Թուրքական գործոնը որքանո՞վ է վտանգավոր տարածաշրջանային խաղաղության տեսանկյունից: 

-ՆԱՏՕ-Վրաստան հարաբերությունների խորացումից միանշանակ առաջին հերթին օգտվելու է Թուրքիան, որովհետև Թուրքիան այսօր լուրջ տնտեսական ու ներդրումային ազդեցություն ունի Վրաստանում, հատկապես Աջարիայում և Բաթումում: Ազդեցության առումով մեծ է նաև քաղաքական կոմպոնենտը, իսկ այն, որ Թուրքիան և Վրաստանը ռազմատեխնիկական ոլորտում բավականին լուրջ ու խորքային համագործակցություն ունեն, կասկածի տեղիք չի տալիս, ու ենթադրաբար ՆԱՏՕ-Վրաստան համագործակցության խորացումը կարող է առիթ հանդիսանալ, որ Թուրքիայի ռազմական ազդեցությունները զգալիորեն մեծանա Վրաստանի նկատմամբ:

Թուրքիան առիթը բաց չի թողնի դա իրականացնելու համար՝ ի հաշիվ Ռուսաստանի ու Իրանի շահերի, և կփորձի Հարավային Կովկասում Վրաստանի միջոցով ազդեցություն ձեռք բերել:

Մյուս կողմից, սակայն, եթե Վրաստանն անդամակցի ՆԱՏՕ-ին, դրա հետևանքում մեր տարածաշրջանում ռազմական կոնֆիգուրացիան կփոխվի ու կխախտվի այն անվտանգության համակարգը, որի վրա մինչ օրս հիմնված էր տարածաշրջանային խաղաղությունը: Այսինքն, Թուրքիան կփորձի իր լծակներն օգտագործել ռազմական ու քաղաքական անվտանգության տեսանկյունից, և առաջ կգա նաև ՀԱՊԿ-ի խնդիրը: ՀԱՊԿ-ՆԱՏՕ հարաբերություններում լարվածության պարագայում մեր տարածաշրջանը կթևակոխի նոր և բուռն զարգացումների փուլ, և անվտանգությունը կարող է խարխլվել: Ու այդ պարագայում չեն բացառվում նաև արցախյան հիմնախնդրում սրացումներ ու Նախիջևանի ուղղությամբ ինչ-ինչ գործընթացներ, ու այն կայունությունը որ կա, կասկածի տակ կդրվի:



    Լրահոս
    Օրացույց
    Ամենաընթերցված
    Եկեղեցական օրացույց
    /