Դավիթ Վանյան <<Մենք ձեզ հող չենք տա>>

Մենք ձեզ հող չենք տա, Այստեղ վերքեր կան, Այստեղ ոտքեր են ականով հատվել, Այստեղ ոգեղեն մեր զավակների Սուրբ հոգիներն են երկնքին փարվել։

Опубликовано Ծաղկի շուրթերից Воскресенье, 29 июля 2018 г.

Ադրբեջան-Իրան սահմանային միջադեպը կասկած է հարուցում և մտածելու տեղիք տալիս. Արմեն Իսրայելյան

adrbejan-iran-sahmanayin-mijadepe-kaskac-e-haroucoum-e-mtacelou-texiq-talis-armen-israyelyan

ՀԱՅ ՁԱՅՆ լրատվականի զրուցակիցն է իրանագետ Արմեն Իսրայելյանը:

-Նախօրեին Ադրբեջանի Պետական սահմանապահ ծառայության կայքը տեղեկատվություն էր հրապարակել, ըստ որի՝ Հորադիզի հատվածում Իրանի տարածքից մի խումբ զինված անձինք փորձել են մտնել Ադրբեջանի տարածք, սակայն Ադրբեջանի սահմանապահները նկատել են և կրակ բացել: Արդյունքում, ադրբեջանական կողմում զոհվել և վիրավորվել են մեկական զինծառայող: Իրանական կողմը պարզաբանե՞լ է այս միջադեպը, ինչպե՞ս են նրանք արձագանքել:

-Նախ նշեմ, որ իրանական կողմը և իրանական լրատվամիջոցները չեն արձագանքել, այսինքն, իրանական որոշ կայքեր հրապարակել են այս տեղեկատվությունը, բայց հղում են արել ադրբեջանական լրատվականներին: Առհասարակ, իրանական կողմը շատ զգուշավոր է արձագանքում Իրան-Ադրբեջան զինված միջադեպերին: Դժվարանում եմ ասել՝ իրականում եղե՞լ է նման միջադեպ, թե՞ չի եղել, գուցե դա մեկ ամիս առաջ է եղել, հիմա է հրապարակվում, որովհետև համընկավ Ադրբաջանի արտգործնախարարի Իրան կատարած այցի հետ:

Ինչո՞ւ եմ ասում, որ կասկածանքով կամ վերապահումով եմ վերաբերում այս տեղեկատվությանը, որովհետև, մոտավորապես, մեկ ամիս առաջ նմանատիպ մի միջադեպ էր տեղի ունեցել, ադրբեջանական լրատվամիջոցները հաղորդել էին, որ Իրանի տարածքից ինչ-որ մեկը փորձել է մուտք գործել Ադրբեջանի տարածք, ադրբեջանցի սահմանապահներն օդ էին կրակել ու նախազգուշացրել, սահմանախախտը փորձել էր հետ գնալ դեպի Իրանի սահման, և ադրբեջանցիները կրակել էին: Սակայն ավելի ուշ պարզվել էր, որ դա Ադրբեջանի քաղաքացի էր: Այդ դեպքի առնչությամբ իրանական կողմը պնդում էր, որ տվյալ անձն Իրանի սահմանից մուտք չի գործել և զինված բախումը տեղի է ունեցել Ադրբեջանի տարածքում: Որոշ լրատվականներ նաև նշել էին, որ իրանցի սահմանապահների կողմից է կրակոց եղել:

Այնպես որ, սա առաջին դեպքը չէ: Վերջին մեկ տասնամյակի ընթացքում մշտապես Ադրբեջան-Իրան սահմանին միջադեպեր են տեղի ունենում, և կարող եմ ասել, որ շատ դեպքերում այդ տեղեկատվությունները չեն հրապարակայնացվում: Այս ամենի մեջ կասկածելի էր այն, որ ադրբեջանական հաղորդագրության մեջ նշվում էր և՛ Իրանի, և՛ Արցախի անունը: Գուցե դա այլ նպատակով էր արվում, հետևաբար, ձեռնպահ կմնամ գնահատական տալուց:

Միայն նշեմ, որ երբ նայում ենք զինված միջադեպերի վիճակագրությանը, սովորաբար դրանք այն ժամանակ են լինում, երբ երկու կողմերի միջև անվստահության ինչ-որ մթնոլորտ է ձևավորված լինում: Բայց ես կխուսափեմ այս միջադեպն ուղղակիորեն կապել դրա հետ: Եթե իրանական կողմի մեկնաբանությունը լիներ, գուցե հնարավոր լիներ եզրակացություններ անել, սակայն հիմնվելով զուտ ադրբեջանական տեղեկատվության վրա, հատկապես, երբ այնտեղ նշված է Արցախի անունը՝ պետք է զգուշավոր լինել:

-Այսինքն, չի՞ բացառվում, որ այս միջադեպը կարող էր քարոզչական հնարք լինել՝ ուղղված ինչպես Իրանին, այնպես էլ Արցախին:

-Ես չգիտեմ՝ Ադրբեջանն ի՞նչ շարժառիթով է նման տեղեկատվություն հրապարակել: Այնտեղ նույնիսկ չէր նշվում, թե ի՞նչ խմբավորում էր դա, արդյո՞ք, Ադրբեջանի քաղաքացիներ էին, թե՞ Իրանի: Սա կասկած է հարուցում և մտածելու տեղիք տալիս: Երկրորդ, միջադեպը տարբեր գործոններով կարող է պայմանավորված լինել, բայց մեկ բան հստակ է՝ իրանական կողմը վերջին մեկ տարվա կտրվածքով մեծ ուշադրություն է դարձնում Ադրբեջանի հետ սահմանի անվտանգությանը: Մի քանի անգամ Իրանի սահմանապահ ծառայության հրամանատարն է այցելել Ադրբեջան, պարներաբար այցելում է Իրան-Ադրբեջան սահման, և այդ շրջակայքում իրենք փորձում են իրենց անցակետերն արդիականացնել: Անվտանգության գործոնը բավական մեծ ուշադրության է արժանանում իրանական կողմում:

-Ըստ Ձեզ՝ իրանական կողմը վտանգնե՞ր է տեսնում Ադրբեջանի հետ սահմանագծում:

-Իրանը միշտ բարձրաձայնել է իր մտահոգություններն այս առնչությամբ: Դրանք կապված են վերջին մի քանի տարիների ընթացքում Ադրբեջանի տարածքում և տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումներով: Օրինակ, Ադրբեջանի պաշտոնական աղբյուրների համաձայն՝ շուրջ 1000 ադրբեջանցի է ներգրավված Իսլամական պետության խմբավորման կազմում, և դրա վերաբերյալ իրանական կողմը բազմիցս մտահոգություն է հայտնել: Ադրբեջանում Իրանի նախկին դեսպանը բացահայտ ասել էր, որ Իսլամական պետության կազմում ադրբեջանցիների մասնակցությունը մտահոգիչ է Իրանի համար, քանի որ նրանք կարող են Ադրբեջանի տարածքից խնդիրներ ստեղծել Իրանի համար: Մյուս կողմից կա Սաուդյան Արաբիայի գործոնը, Իսրայել-Ադրբեջան համագործակցության գործոնը, որը ևս լուրջ խնդիրներ է առաջացնում:

ԱՄՆ-ի Մերձավոր Արևելյան նոր քաղաքականության արդյունքում վերջին մի քանի ամիսներին նկատելի է, որ Մերձավոր Արևելքում կոնսոլիդացիա է իրականացվում՝ սահմանափակելու Իրանի դիրքերը: Վերջերս Վարշավայում տեղի ունեցավ հայտնի կոնֆերանսը, որտեղ ևս փորձ արվեց Մերձավոր Արևելքի երկրներին միավորել ընդդեմ Իրանի: Այստեղ Իսրայելի ու Սաուդյան Արաբիայի գործոնը ևս չափազանց կարևոր է: Իրանական կողմը մտահոգություններ ունի, որ այս երկրները կարող են Ադրբեջանի տարածքն օգտագործել Իրանի դեմ գործողություններ իրականացնելու համար, նման փորձ կա: Մի քանի տարի առաջ, երբ քննարկվում էր Իրանի վրա ռազմական հարձակում գործելու հնարավորությունը, Ադրբեջանի տարածքն այն հարթակներից մեկն էր, որ դիտարկվում էր այդ նպատակով:

Լրահոս

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ