Հովհաննես Թումանյան - Հայոց Լեռներում

Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ
Հեռու աստղերին, երկընքի ծերին,
Թե երբ կըբացվի պայծառ առավոտ
Հայոց լեռներում, կանաչ լեռներում։

Կարդալ ավելին

Բնազդաբար միշտ ընտրել եմ այն գիրքը, որը վճռական նշանակություն է ունեցել իմ կյանքում. Արա Խզմալյան

bnazdabar-mist-entrel-em-ayn-girqe--ore-vjrakan-nsanakoutyoun-e-ounecel-im-kyanqoum-ara-xzmalyan

ՀԱՅ ՁԱՅՆ-ը շարունակում է ԳՐԱՍԵՐ խորագրով հարցազրույցների շարքը: Այս անգամ զրուցել ենք արվեստագիտության թեկնածու, Հայաստանի զբոսաշրջության զարգացման հիմնադիր գործադիր տնօրեն ԱՐԱ ԽԶՄԱԼՅԱՆԸ:

-Հասցնո՞ւմ եք ամեն օր կարդալ: Ի՞նչ գրականություն եք ընթերցում:

-Բնականաբար, կարդում եմ ամեն օր, և մեծամասամբ՝ մասնագիտական գրականություն: Ես ունեմ փայլուն մասնագիտական գրադարան, աշխարհի տարբեր ծայրերից եմ հավաքել գրքերը, որոնց մեծ մասը, վստահաբար կարող եմ ասել, Հայաստանում քչերը ունեն: Կարդում եմ և՛ թատերագիտական, և՛ էսթետիկական, և՛ փիլիսոփայական, և՛ հոգեբանական գրականություն:

Ընթերցածս վերջին գեղարվեստական գիրքը, որը շատ ուժեղ տպավորություն է գործել և նաև որպես թարգմանական աշխատանք, Հենրի Միլլերի «Խեցգետնի արևադարձն» է, որի թարգմանիչը Զավեն Բոյաջյանն է: Թեպետ այդ աշխատության մեջ քիչ չեն ոչ նորմատիվային տեսարանները և բառապաշարը, սակայն Զավեն Բոյաջյանը ձևավորել է յուրահատուկ լեզվական մշակույթ՝ իր թարգմանությամբ:

-Որո՞նք են Ձեր սեղանի գրքերը:

-Ուսանողական տարիներին մշտապես իմ գրասեղանին էր Պետրոս Բեդիրյանի «Հայ լեզուն և մեր խոսքը» գիրքը: Խորհուրդ կտամ բոլորին ծանոթանալ այդ գրքին, որովհետև առանց քերականական բարդությունների մեջ մտնելու լեզուդ մաքրում է, ազատում օտարաբանություններից:

Ժամանակին իմ սեղանի գրքերից էր նաև Մոնտեյնի աշխտությունները, որովհետև այն հումորը, որով նա մոտենում է մարդկանց գլոբալ խնդիրներին, անզուգական է, և, իհարկե, օգնում է շատ ավելի հեշտ ապրել:

-Գիրք կամ գրական հերոս, որ Ձեզ ամենաշատն է տպավորել:

-Ամենախորը ազդեցությունը ժամանակին ինձ վրա թողել է Մարսել Պրուստը «Կորուսյալ ժամանակի փնտրտուքներում» շարքով: Գեղարվեստական գրականությունից կառանձնացնեմ Կաֆկայի «Դղյակը»: Կաֆկան, ըստ իս, ամենակենսունակ գրողներից է այսօր: Չես հասկանում՝ նա աբսուրդի՞ հեղինակ է, թե՞ ռեալիստ: Կաֆկայի մեջ այդ երկու ծայրահեղություններն էլ կան՝ աբսուրդի հասնող ռեալիզմը և ռեալիզմի հասնող աբսուրդը:

-Ո՞վ է հայ գրականության գագաթը:

-Հայ գրականության գագաթը, թերևս, մնում է Չարենցը: Բայց համոզված եմ, որ կան շատ գործեր մեր հայտնի գրողներից, որ դուրս են մնում բանաստեղծական ճաշակից և բանաստեղծական քննարկումներից: Օրինակ, մենք խոսում ենք Նաիրի Զարյանի մասին և հիշում ենք միայն Ստալինին նվիրված բանաստեղծությունը, բայց նա բազմաթիվ չքնաղ ստեղծագործություններ ունի: Կամ երբ Շիրազ ենք ասում, հասկանում ենք մորը կամ ցեղասպանությանը նվիրված իր շարքերը, բայց Շիրազն այնպիսի պանթեիստական (բնապաշտական) դրսևորումներ ունի, որ պարզապես հիացնում են:

Իսկ հոգուս զրուցակիցը մնում է Հովհաննես Թումանյանը, ոչ այնքան իր արձակով, չնայած նրա արձակը բարձրագույն դրսևորում է, որքան իր քառյակներով: Թումանյանն այնտեղ առավելագույնս է դրսևորվել:

-Ժամանակակից հայ գրող, ում կարդացել եք կամ ով հետաքրքիր է ձեզ համար:

-Պետք է ամոթով ասեմ, որ ժամանակակից հայ գրականությանը քաջագիտակ չեմ:

-Կա՞ գիրք, որ պարտադիր բոլորը պետք է կարդան:

-Իմ կյանքում մի զարմանալի զուգադիպությամբ ես միշտ ընթերցել եմ այն գրքերը, որոնք այդ ժամանակ իմ հոգեկան մղումների, մտքի համար անհրաժեշտ էին: Բնազդաբար միշտ ընտրել եմ այն գիրքը, որը վճռական նշանակություն է ունեցել իմ աշխարհայացքի ձևավորման մեջ: Ասել, թե ինչ պետք է կարդալ պարտադիր, կդժվարանամ: Միայն կասեմ՝ պարտադիր պետք է կարդալ, և ամեն մարդ ինքը պետք է որոշի իր պարտադիր գրականությունը:

Լրահոս

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ