Դավիթ Վանյան <<Մենք ձեզ հող չենք տա>>

Մենք ձեզ հող չենք տա, Այստեղ վերքեր կան, Այստեղ ոտքեր են ականով հատվել, Այստեղ ոգեղեն մեր զավակների Սուրբ հոգիներն են երկնքին փարվել։

Опубликовано Ծաղկի շուրթերից Воскресенье, 29 июля 2018 г.

Երբ Լուսինեն երգում է «Սուրբ, սուրբը», բոլոր հրեշտակները բազմությամբ իջնում են Մայր Աթոռ. այսօր Լուսինե Զաքարյանի ծննդյան օրն է

am en ru es
erb-lousinen-ergoum-e-sourb--sourbe--bolor-hrestaknere-bazmoutyamb-ijnoum-en-mayr-ator-aysor-lousine-zaqaryani-cnndyan-orn-e

Ուխտենք հավատարիմ մնալ Լուսինեի առաքելության ոգուն ամեն մեկս մեր չափով և մեր միջոցներով: Եվ այս ձևով սուրբ պահենք նրա հիշատակը մեր կյանքում: Մենք մանավանդ ամեն կիրակի գալիս ենք աղոթելու այս կամարների տակ, ինչպե՞ս կարող ենք մոռանալ Լուսինեին: Ոչ միայն մենք, այլև այս սրբացած հազարամյա քարերը պիտի հիշեն նրան: Ներծծված են նրանք Լուսինեի քաղցր ձայնով...

Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս

 

Մեծանուն երգչուհի Լուսինե Զաքարյանը  ծնվել է 1937 թվականի հունիսի 1-ին Վրաստանի Մեցխեթի շրջանի Ախալցխա քաղաքում: Լուսինեն սերում է երաժիշտների գերդաստանից։ Մորական պապը՝ Իոսիֆ Տոմաշեվիչը, ով ծագումով լեհահայ էր և օժտված էր ձայնային հարուստ տվյալներով՝ բաս-պրոֆունդո, Սանկտ Պետերբուրգի Կայսերական օպերային թատրոնի մեներգիչն է եղել: Մորական տատը՝ Ելենա Տոմաշեվսկայան էլ դաշնակահարուհի էր։

Ապագա երգչուհին 15 տարեկան էր, երբ  ընտանիքի հետ տեղափոխվեց Երևան, որտեղ սովորեց Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, ապա Երևանի պետական կոնսերվատորիայում:

Լուսինե Զաքարյանը 1970-1983 թթ. եղել է Հայաստանի Ազգային հեռուստաընկերության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի մեներգչուհի։ Այդ ընթացքում երգել է նաև Էջմիածնի Մայր տաճարի երգչախմբում։

 

 

ԽՍՀՄ տարիներին բազմաթիվ երաժշտական ոճեր արգելված էին, այդ թվում նաև հոգևոր երաժշտությունը, բայց Լուսինեն համարձակություն է ունեցել հայկական հոգևոր երաժշտությունը բեմ բարձրացնել։

Երգչուհին բազմիցս համերգներով հանդես է եկել արտերկրում և հանրահռչակել է հայ երգն ու երաժշտությունը,  տաղերը և շարականները, Կոմիտասի մշակումները: Պարբերաբար համերգներ է տվել հայազգի աշխարհահռչակ երգեհոնահար Պերճ Ժամկոչյանի հետ։ Լուսինեի համար է կոմպոզիտոր Առնո Բաբաջանյանը գրել իր «Վոկալիզը»:

 

«Երբ Լուսինեն երգում է «Սուրբ, սուրբը», բոլոր հրեշտակները բազմությամբ իջնում են Մայր Աթոռ ու փառաբանում Աստծուն իր այդ երգեցողության ու նրան ի վերուստ տրված շնորհի համար»

Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս

 

Լուսինեն շատերին է ոգեշնչել. նրան բանաստեղծություններ են ձոնել Սիլվա Կապուտիկյանը, Վահագն Դավթյանը, Արշալույս Մարգարյանը, այլազգի բանաստեղծներ (Էդուարդաս Մեժելայտիս, Անտոն Խիժնյակ, Միխայիլ Մատուսովսկի)։

1972 թվականին ժողովրդի սիրելի երգչուհին ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման է արժանացել:

 

 

Լուսին Զաքարյանը ամուսնացած է եղել հոգևոր երգիչ, մանկավարժ, շարականագետ,   գրաբարի մասնագետ Խորեն Պալյանի հետ: Վերջինս ծնվել է 1935 թ-ին Լիբանանի Տրիպոլի քաղաքում, իսկ1946 թ-ին տեղափոխվել է Հայաստան: Պալյանը  սովորել է Էջմիածնի հոգևոր ճեմարանում, 1955 թ-ին Մայր տաճարում ձեռնադրվել է սարկավագ, ապա 1961 թ-ին Վազգեն Ա ամենայն հայոց կաթողիկոսի ձեռամբ ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա:  Սակայն 1965 թ-ին թողել է հոգևոր ասպարեզը և կյանքը կապել Լուսինե Զաքարյանի հետ:

 

Լուսինե Զաքարյանը ծանր հիվանդությունից վախճանվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Երևանում: Հարկ է նշել, որ  այդ ժամանակվա ՀՀ կառավարությունը չի թույլատրել երգչուհու  հուղարկավորությունը կատարել Կոմիտասի անվան պանթեոնում, արդյունքում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Ա-ի համաձայնությամբ Լուսինեի մարմինը 1993 թվականի հունվարի 4-ին ամփոփվել է Էջմիածնի Սուրբ Գայանե եկեղեցու բակի գերեզմանատանը:

 

Լուսինե Զաքարյանի տապանաքարը Էջմիածնի Սուրբ Գայանե եկեղեցու բակի գերեզմանատանը

 

 

 

Հայտնի երգչուհու մասին երեք գիրք է լույս տեսել, որոնք պատմում են Լուսինե Զաքարյանի կյանքի ու ստեղծագործական ուղու մասին:   

Դրանցից է  գրականագետ Կարլեն Դանիելյանի՝  204 էջից բաղկացած «Լուսինե Զաքարյան» աշխատությունը, որը գրվել է երգչուհու ստեղծագործական գործունեության բուռն շրջանում,  հրատարակվել 1981-ին:  

Լուսինեի մահից հետո նրա ամուսնու՝ Խորեն Պալյանի և բանասեր Լիդա Գևորգյանի կողմից կազմվել և 1999 թվականին Երևանում հրատարակվում է «Լուսինե» ժողովածուն: Սակայն, տեսնելով գրքի հանդեպ ընթերցողների  անտարբերությունը, Պալյանը գնել է գրքի բոլոր չվաճառված օրինակները՝ դրանք տեղափոխելով իր բնակարան:

2015 թվականին հրատարակվել է Լուսինե Զաքարյանի մասին պատմող 3-րդ գիրքը՝ Սերգեյ Մանվելյանի աշխատասիրությամբ հրատարակված «Լուսինե Զաքարյանը ժամանակակիցների հուշերում» ժողովածուն:

 

Լրահոս

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ